{"id":895,"date":"2020-11-23T15:29:00","date_gmt":"2020-11-23T15:29:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beder.fo\/?p=895"},"modified":"2022-11-11T15:34:27","modified_gmt":"2022-11-11T15:34:27","slug":"manglandi-konsensus-vidv-definitionum-gruggar-kjakid-um-bustadarneyd-eitt-iskoyti-til-kjakid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/2020\/11\/23\/manglandi-konsensus-vidv-definitionum-gruggar-kjakid-um-bustadarneyd-eitt-iskoyti-til-kjakid\/","title":{"rendered":"Manglandi konsensus vi\u00f0v. definiti\u00f3num gruggar kjaki\u00f0 um b\u00fasta\u00f0arney\u00f0 &#8211; eitt \u00edskoyti til kjaki\u00f0"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"895\" class=\"elementor elementor-895\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-eec9923 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"eec9923\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-6a72f32\" data-id=\"6a72f32\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6a7fd37 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"6a7fd37\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-d56f414 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"d56f414\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-364dc3f\" data-id=\"364dc3f\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e85fcea elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e85fcea\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>\u00cd samband vi\u00f0 ta\u00f0 almenna kjaki\u00f0, um b\u00fasta\u00f0arney\u00f0, hava vit ofta hoyrt p\u00e1standin um, at ta\u00f0 er l\u00e6ttari at finna ein b\u00fasta\u00f0 \u00e1 bygd, samanbori\u00f0 vi\u00f0 Havnina. Men er hetta meira enn bara eitt postulat? Ta\u00f0 velst um hvat t\u00fa leggur \u00ed hugtaki\u00f0 bygd, og so leingi vit ikki eru samd um, hvat hugtaki\u00f0 bygd merkir, ver\u00f0ur ringt at hava eina samtalu uttan missskiljingar.<\/p><p>Spyrt t\u00fa almenna mynduleikan hvat ein bygd og ein b\u00fdur er, ver\u00f0ur ofta sipa til eitt \u00e1v\u00edst \u00edb\u00fagvatal, har marki\u00f0 millum bygd og b\u00fd ver\u00f0ur sett. Hetta er samb\u00e6rt Kommunufelagnum 1.500 \u00edb\u00fagvar. Vi\u00f0 hesum sj\u00f3narmi\u00f0inum, hava vit fleiri b\u00fdir \u00ed F\u00f8royum, har\u00edmillum eru eitt n\u00fa Klaksv\u00edk og Fuglafj\u00f8r\u00f0ur. Haraftrat koma b\u00fdir sum Argir og Hoyv\u00edk, h\u00f3ast hetta ofta ver\u00f0ur koyrt \u00ed ein og sama pott, undir heitinum T\u00f3rshavn ella Havn. Me\u00f0an tey lokalu \u00ed Havnini \u00ed st\u00f8rri mun skilja mun \u00e1 \u00f8kjunum, er ein st\u00f8rri tendensur hj\u00e1 avbygdaf\u00f3lki at sk\u00fdra alt hetta sum partur av T\u00f3rshavn. Somulei\u00f0is kann sama \u00f3semja gera seg galdandi \u00e1 einum sta\u00f0 sum Runav\u00edk, sum millum tey lokalu er b\u00fdtt sundur \u00ed Glyvrar, Saltangar\u00e1 og Runav\u00edk. Um t\u00fa b\u00fdtir \u00f8kini upp, sum tey lokalu gera, er talan um fleiri einstakar bygdir, me\u00f0an bygdirnar savna\u00f0ar vildu givi\u00f0 ein b\u00fd, orsaka av \u00edb\u00fagvatalinum, sum tilsamans er omanfyri teir 1.500 borgararnar. So her er ein definiti\u00f3nsspurningur, sum vit ikki eru samd um.<\/p><p>Ein onnur fatan av hvat bygd og b\u00fd er, at T\u00f3rshavn er tann einasti b\u00fdurin \u00ed F\u00f8royum, me\u00f0an restin av landinum fellir undir heiti\u00f0 bygd. Um hugt ver\u00f0ur at definiti\u00f3nini \u00ed or\u00f0ab\u00f3kini hj\u00e1 Sprotanum, f\u00e6rt t\u00fa inntrykk av hesi somu fatan, har ta\u00f0 m.a. stendur:\u00a0\u2018<em>hann var \u00far (l\u00edtlari) bygd\u00a0(ikki \u00far h\u00f8vu\u00f0ssta\u00f0num, serst. Havn)\u2019<\/em>.\u00a0Hendan fatanin tykist at hava vunni\u00f0 eitt umfatandi fastatak millum summi, og hevur veri\u00f0 at hoyrt \u00ed b\u00fasta\u00f0arkjakinum, sum vit hava havt \u00ed seinastuni, samstundis sum hendan fatanin eisini tykist at hava vunni\u00f0 fram \u00ed kjaksendingum \u00e1 Kringvarpi F\u00f8roya, sum Kjakar\u00edi\u00f0 og \u00ed teimum mongu lesarabr\u00f8vunum um kommunusamanlegging, sum m.a. Frams\u00f3kn bor\u00f0reiddi vi\u00f0 til seinasta L\u00f8gtingsval.<\/p><p>Trupulleikin vi\u00f0 hesari definiti\u00f3nini er t\u00f3, at fatanin av hugtakinum bygd ver\u00f0ur alt ta\u00f0 sum ikki er Havn. Altso er talan her ikki um eina positiva definiti\u00f3n, av hvat bygd er, men ein negativ definiti\u00f3n, sum tekur \u00fatgangsst\u00f8\u00f0i \u00ed hvat bygd ikki er.<\/p><p>Men er ta\u00f0 ikki l\u00edkamiki\u00f0, kanst t\u00fa kanska spyrja. Nei, ta\u00f0 haldi eg ikki at ta\u00f0 er. Um vit skulu hava eitt sunnari kjak, v.v. b\u00fasta\u00f0arm\u00f8guleikum, mugu vit hava eina st\u00f8rri segmentering av hugt\u00f8kunum bygd og b\u00fd, t\u00ed at umst\u00f8\u00f0urnar \u00ed landinum eru so ymiskar. Uttan hesa sundurdeiling, risikera vit at kjakast parralelt vi\u00f0 veruleikanum, og her er ta\u00f0 at hendan definiti\u00f3nin gevur r\u00fam fyri logiskum feilslutningum, sum ger, at kjaki\u00f0 ikki avspeglar veruleikan. Eitt n\u00fa kunnu tveir pers\u00f3nar ver\u00f0a r\u00fakandi \u00f3samdir um b\u00fasta\u00f0armarkna\u00f0in \u00e1 bygd, t\u00ed at annar p\u00e1heldur, at ongi h\u00fas eru at f\u00e1a, t\u00ed vi\u00f0komandi tekur \u00fatgangsst\u00f8\u00f0i \u00ed einari bygd \u00ed meginlandinum, me\u00f0an hin heldur l\u00edti\u00f0 um hendan p\u00e1standin, t\u00ed at fleiri h\u00fas standa t\u00f3m \u00e1 Sandi. Manglandi nuansurnar merkja her, at b\u00e1\u00f0ir partar hava r\u00e6tt, samstundis sum b\u00e1\u00f0ir partar eisini hava skeivt. Trupulleikin \u00ed hesum kjakinum er ikki veruliga st\u00f8\u00f0an, men definiti\u00f3nsfatanin, sum heilt einkult kann roknast fyri at ver\u00f0a ov grunn.<\/p><p>Somu feilni\u00f0urst\u00f8\u00f0ur kunnu eins v\u00e6l uppstanda, t\u00e1 i\u00f0 tosa ver\u00f0ur um kommunusamanlegging, og hetta kann ver\u00f0a \u00f3heppi, um hendan fatanin nakrant\u00ed\u00f0 vinnur fram \u00ed f\u00f8rdum realpolitikki. Vit s\u00f3u sum sagt fleiri lesarabr\u00f8v um evni\u00f0 til seinasta L\u00f8gtingsval, og her var ta\u00f0 eisini, at j\u00fast hesar feilni\u00f0urst\u00f8\u00f0urnar v\u00f3ru at s\u00edggja (eg havi valt ikki at leggja upp keldurnar, t\u00ed eg ikki vil hanga nakran \u00fat).<\/p><p>Heldur enn at framhaldandi kjakast vi\u00f0 definiti\u00f3num, sum vit hava ymiskar fatanir av, kundu hesar definti\u00f3nirnar veri\u00f0 betri \u00fatforma\u00f0ar, vi\u00f0 eitt n\u00fa at gera mun \u00e1 st\u00f8rri og sm\u00e6rri bygdum, umframt bygdum \u00ed megin\u00f8kinum, kontra bygdum \u00e1 \u00fatoyggj og \u00e1 oyggjum, sum ikki er koyrandi til. Men hetta m\u00e1 j\u00fa gerast partur av okkara m\u00e1lsligu fatan, solei\u00f0is at vit ikki tosa \u00fatfr\u00e1 \u00e1\u00f0urnevndu fatanunum, men heldur f\u00e1a eina meira fj\u00f8llbroytta fatan, sum ikki r\u00famar yvirgeneraliserandi hugt\u00f8kum.<\/p><p>\u00a0<\/p><p><strong>Terji Beder<\/strong><\/p><p>\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd samband vi\u00f0 ta\u00f0 almenna kjaki\u00f0, um b\u00fasta\u00f0arney\u00f0, hava vit ofta hoyrt p\u00e1standin um, at ta\u00f0 er l\u00e6ttari at finna ein b\u00fasta\u00f0 \u00e1 bygd, samanbori\u00f0 vi\u00f0 Havnina. Men er hetta meira enn bara eitt postulat? Ta\u00f0 velst um hvat t\u00fa leggur \u00ed [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":903,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[13,9],"tags":[],"class_list":["post-895","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bustadir","category-politikkur"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/895","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=895"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/895\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":904,"href":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/895\/revisions\/904"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=895"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=895"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=895"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}