{"id":854,"date":"2020-02-28T14:55:00","date_gmt":"2020-02-28T14:55:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beder.fo\/?p=854"},"modified":"2022-11-11T15:00:22","modified_gmt":"2022-11-11T15:00:22","slug":"utbugving-slokkja-ella-byribyrgja-eldi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/2020\/02\/28\/utbugving-slokkja-ella-byribyrgja-eldi\/","title":{"rendered":"\u00datb\u00fagving: Sl\u00f8kkja ella byribyrgja eldi?"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"854\" class=\"elementor elementor-854\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-5426ba0 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"5426ba0\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-718b3e2\" data-id=\"718b3e2\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bf8acf3 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"bf8acf3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-b583a57 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"b583a57\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-5ac0b8a\" data-id=\"5ac0b8a\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b59cdcd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"b59cdcd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>T\u00e1 i\u00f0 Almennaverki\u00f0\u00a0herfyri\u00a0handa\u00f0i L\u00f8gtinginum eitt yvirlit yvir teirra starvsl\u00fdsingar, og v\u00edsti \u00e1, at heili 35% av l\u00fdsingunum v\u00f3ru \u00farslitsleysar, 19% v\u00f3ru \u00f3n\u00f8ktandi og einans 16% v\u00f3ru v\u00e6leydna\u00f0ar, gj\u00f8rdist greitt, at t\u00f8rvurin \u00e1 \u00fatb\u00fagvnum f\u00f3lki \u00e1 heilsufr\u00f8\u00f0iliga \u00f8kinum var risa st\u00f3rur.<\/p><p>S\u00ed\u00f0an hevur\u00a0forma\u00f0urin \u00ed F\u00f8roya Pedagogfelag, J\u00f3gvan Philbrow, deilt bo\u00f0skapin, har hann skrivar pedagogarnar\u00a0inn \u00ed st\u00f8\u00f0una.\u00a0Her\u00a0v\u00edsir hann\u00a0\u00e1, at eisini \u00e1 n\u00e1msfr\u00f8\u00f0iliga \u00f8kinum er ein\u00a0st\u00f3rur\u00a0t\u00f8rvur\u00a0\u00e1 \u00fatb\u00fagvnari arbei\u00f0skraft, og ynskir eitt \u00f8kt l\u00f8narlag og betri arbei\u00f0ss\u00f8mdir fyri s\u00ednar limir, sum partur av loysnini.<\/p><p>\u00cd \u00fatvarpst\u00ed\u00f0indunum \u00e1 Kringvarp F\u00f8roya tann 26. februar, var\u00f0 tosa\u00f0 vi\u00f0 Chik Collins, rektara \u00e1 Fr\u00f3\u00f0skaparsetur F\u00f8roya, har vit hoyrdu, at Setri\u00f0 fer undir eina endursko\u00f0an av teirra \u00fatb\u00fagvingum, fyri at vita, hvussu \u00fatb\u00fagvingarnar \u00e1 Setrinum skulu ra\u00f0festast. Her leg\u00f0i hann aftrat, at vit eru eitt l\u00edti\u00f0 land, vi\u00f0 einans einum universiteti, og at universiteti\u00f0 t\u00edskil eigur at samstarva vi\u00f0 politisku mynduleikarnar, fyri at skapa eitt \u00fatbo\u00f0, sum endurspeglar t\u00f8rvirnir \u00ed samfelagnum (leyslig endurgeving).<\/p><p>Ta\u00f0, sum kemur m\u00e6r til hugs \u00ed hesum sambandi er, at vit ikki kenna t\u00f8rvirnir, fyrr enn teir raka okkum. Hetta kann ver\u00f0a ein alst\u00f3rur trupulleiki, har veruliga myndin av t\u00f8rvinum er fjaldur fyri okkum.<\/p><p>T\u00e1 i\u00f0 stovnar, sum hava t\u00f8rv \u00e1 einari \u00e1v\u00edsari arbei\u00f0skraft, ikki finna arbei\u00f0skraftina, ver\u00f0ur trupulleikin sj\u00f3nligur, og t\u00e1 m\u00e1 politiski mynduleikin sj\u00e1lvandi reagera, og t\u00edverri s\u00edggja vit ofta, at orkan t\u00ed fer til at sl\u00f8kkja eldar, heldur enn at fyribyggja brununum. Men hvussu kunnu vit koma trupulleikanum til l\u00edvs?<\/p><p>Innan \u00fatb\u00fagvingar\u00f8ki\u00f0 fyri h\u00e6gri \u00fatb\u00fagving, hevur diskursurin s\u00ed\u00f0an Visj\u00f3n 2015 (t.e. s\u00ed\u00f0an 2005) veri\u00f0, at vit skulu veita \u00fatb\u00fagvingar, sum samfelagi\u00f0 hevur t\u00f8rv \u00e1. F\u00f8gur or\u00f0, men ein t\u00f8rvsmeting er ongant\u00ed\u00f0 framd, og hagt\u00f8l hava vit ongi av. Vit vita sn\u00f8gt sagt ikki, hv\u00f8rjar \u00fatb\u00fagvingar f\u00f8royingar hava. Hetta kemst av, at ein so st\u00f3rur partur av f\u00f8royingum hevur lisi\u00f0 uttanlands, og at vit ikki hava atgongd til hesar uppl\u00fdsingarnar av eitt n\u00fa manglandi atgongd til danska CPR-registaranum. Um vit vildu ta\u00f0, kundu vit t\u00f3 l\u00e6ttliga fingi\u00f0 fatur \u00e1 hesum uppl\u00fdsingunum, t\u00e1 i\u00f0 f\u00f8royingar \u00ed \u00fatlegd vendu heim aftur, eftir loknan lestur. Gj\u00f8rdu vit ta\u00f0, hev\u00f0i m\u00f8guleiki veri\u00f0 fyri at kortlagt veruligu st\u00f8\u00f0una v.v. menniskjaliga tilfeinginum \u00ed f\u00f8royum, og harvi\u00f0 bar eisini betri til at tosa um ein veruligan t\u00f8rv.<\/p><p>Um vit halda \u00e1fram uttan hagt\u00f8l, ver\u00f0ur ta\u00f0 trupult at gera eina \u00e1l\u00edtandi t\u00f8rvsmeting, t\u00ed uttan vitanina, ber einans til at gera t\u00f8rvsmetingina eftir einari b\u00fakkenslu ella at gera eina reaktiva meting, sum er basera \u00e1 sj\u00f3nligu symptomini \u00e1 \u00f8kjum, sum longu eru fors\u00f8md.<\/p><p>M\u00f8guleikin at sp\u00e1a er har ikki.<\/p><p>\u00a0<\/p><p>Terji Beder, Cand.soc \u00ed \u00datb\u00fagvingarv\u00edsindi.\u00a0<\/p><p>\u00a0<\/p><p>Lesarabr\u00e6v upprunaliga \u00fatgivi\u00f0 \u00e1:\u00a0<\/p><p><a href=\"http:\/\/lesarin.fo\/utbugving+slokkja+ella+fyribyrgja+eldar.html\">http:\/\/lesarin.fo\/utbugving+slokkja+ella+fyribyrgja+eldar.html<\/a>\u00a0<\/p><p>(Mynd: L\u00e6r f\u00f8rstehj\u00e6lp)<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00e1 i\u00f0 Almennaverki\u00f0&nbsp;herfyri&nbsp;handa\u00f0i L\u00f8gtinginum eitt yvirlit yvir teirra starvsl\u00fdsingar, og v\u00edsti \u00e1, at heili 35% av l\u00fdsingunum v\u00f3ru \u00farslitsleysar, 19% v\u00f3ru \u00f3n\u00f8ktandi og einans 16% v\u00f3ru v\u00e6leydna\u00f0ar, gj\u00f8rdist greitt, at t\u00f8rvurin \u00e1 \u00fatb\u00fagvnum f\u00f3lki \u00e1 heilsufr\u00f8\u00f0iliga \u00f8kinum var risa st\u00f3rur. S\u00ed\u00f0an hevur&nbsp;forma\u00f0urin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":855,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[9,8],"tags":[],"class_list":["post-854","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politikkur","category-utbugving"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/854","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=854"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/854\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":860,"href":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/854\/revisions\/860"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/855"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=854"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=854"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beder.fo\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=854"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}